Aktualne informacje dotyczące konieczności realizacji projektów zgodnie z zasadami równości oraz zapisami Karty Praw Podstawowych (KPP) i Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych (KPON) znajdziesz na stronach rządowych:Karta Praw Podstawowych (KPP) i Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych (KPON) – Centrum Projektów Polska Cyfrowa – Portal Gov.pl
AKTY PRAWNE
- Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
- Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych | Rzecznik Praw Obywatelskich
STRATEGIE i WYTYCZNE
- Wytyczne dotyczące realizacji zasad równościowych w ramach funduszy unijnych na lata 2021-2027 – Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej wraz z załącznikami dotyczącymi:
- 1. Standard minimum realizacji zasady równości kobiet i mężczyzn w ramach projektów współfinansowanych z EFS+
- 2. Standardy dostępności dla polityki spójności 2021–2027
- 3. Procedura służąca do włączania postanowień KPON do praktyki wdrażania programów
- 4. Procedura służąca do włączania postanowień KPP do praktyki wdrażania programów
- Zawiadomienie Komisji – Wytyczne dotyczące zapewnienia poszanowania Karty praw podstawowych Unii Europejskiej przy wdrażaniu europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych
- Unijna strategia na rzecz skuteczniejszego stosowania Karty praw podstawowych UE – Komisja Europejska
- Strategię Równości Płci 2026-2030: Gender Equality Strategy 2026-2030 | European Commission
- Komunikat Komisji – Unia równości: Strategia na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030
- Sporządzanie budżetu z uwzględnieniem aspektu płci: Zestaw narzędzi działania krok po kroku. Wytyczne dotyczące funduszy UE
- Komunikat Komisji Europejskiej – Unia równości: Strategia na rzecz równości osób LGBTIQ na lata 2020–2025
- Unia równości: unijny plan działania przeciwko rasizmowi na lata 2020–2025
PORADNIKI
- PORADNIK BIURA RZECZNIKA PRAW OBYWATELSKICH Stosowanie Karty Praw Podstawowych w toku wdrażania projektów finansowanych z funduszy UE
Pierwsza część przewodnika to ekspertyza prawna nt. stosowania Karty Praw Podstawowych. W drugiej części opracowano listy kontrolne, aby wesprzeć pracowników, którzy zajmują się wdrażaniem projektów finansowanych z funduszy UE przy dokonywaniu oceny zgodności działań z KPP. Wszystkie artykuły KPP zostały opisane z perspektywy ryzyka naruszeń, przy każdym podano przykład naruszenia oraz listę pomocniczą do oceny ryzyka.
- PORADNIK; Poradnik w zakresie stosowania zasad równościowych oraz warunków podstawowych w Programie Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027” stanowi całościowy przewodnik w zakresie stosowania równościowych zasad horyzontalnych oraz przestrzegania warunków podstawowych ujętych w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej i Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych. Poradnik przeznaczony jest dla Instytucji Zarządzających oraz Wnioskodawców i zawiera rekomendacje przeznaczone dla charakterystycznych dla programu sektorów: energetyka, środowisko, transport, zdrowie, kultura. Proponowane wytyczne i rekomendacje wdrożeniowe są dostosowane do specyficznych wyzwań dla obszarów programu FENiKS, ale ich opracowanie będzie też pomocne w programach regionalnych.
- ANALIZA GRUP DOCELOWYCH w działaniach związanych z infrastrukturą, energetyką, zmianami klimatu i klęski żywiołowe, gospodarką wodną i obiegu zamkniętego, ochroną środowiska – analiza grup docelowych narażonych na wykluczenie i dyskryminację pod względem płci, wieku, stanu zdrowia, orientacji seksualnej i tożsamości płciowej, rasy, pochodzenia etnicznego, religii i światopoglądu. Analiza Priorytetów I i II Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027 pod kątem identyfikacji grup docelowych, które mogą być narażone na dyskryminację. – Ministerstwo Klimatu i Środowiska – Portal Gov.pl
- PORADNIK Równość szans w Programie FENG Jak realizować równościowe zasady horyzontalne oraz założenia Karty praw podstawowych i Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych Poradnik FENG. Równościowe zasady horyzontalne Poradnik opracowano dla krajowego programowi FENG, ale wiele treści ma charakter uniwersalny i przydatny również w praktyce programów regionalnych.
NARZĘDZIA AUTODIAGNOZY Wnioskodawców i projektów
W treści krajowych poradników znajdziesz narzędzia w postaci listy pytań pomocnych przy autodiagnozie swojej organizacji pod kątem spełniania równościowych zasad horyzontalnych.
Załącznik 1. Listy kontrolne dla wnioskodawców Lista sprawdzająca zgodność z zasadą równości szans i niedyskryminacji
- Lista sprawdzająca zgodność z zasadą równości szans i niedyskryminacji
- Lista sprawdzająca zgodność z zasadą równości kobiet i mężczyzn
- Lista sprawdzająca zgodność z Kartą praw podstawowych
- Lista sprawdzająca zgodność z Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych
Załącznik 2. Ankieta Ocena miejsca pracy pod kątem równego traktowania
Załącznik 3. Ankieta Ocena miejsca pracy pod kątem work-life balance
Załącznik 4. Wzór regulaminu przeciwdziałania dyskryminacji i mobbingowi w miejscu pracy
PORADNIK* Równość szans w Programie FENG Jak realizować równościowe zasady horyzontalne oraz założenia Karty praw podstawowych i Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych.
Listy kontrolne – praktyczne wprowadzenie w życie zaleceń:
- Załącznik 1. Kierunkowskaz, czyli kroki związane z realizacją równościowych zasad horyzontalnych kierowane do Wnioskodawcy i Beneficjenta, Komisji Oceny Projektów i Instytucji Zarządzającej
- Załącznik 2. Przykłady naruszeń Karty praw podstawowych oraz ukierunkowanych działań zaradczych
- Załącznik 3. Dobre praktyki
- Załącznik 4. Podstawy prawne
- Załącznik 5. Listy kontrolne
- Załącznik 6. Procedura przeciwdziałania dyskryminacji i mobbingowi w miejscu pracy
- Załącznik 7. Regulamin rozwoju i awansów
- Załącznik 8. Regulamin wynagrodzeń
- Załącznik 9. Standard dostępności dla projektów B+R+I w FENG
Kursy online dotyczące wdrażania zasad horyzontalnych w projektach przygotowało Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej. Są one dostępne po zalogowaniu na portalu szkoleniowym Navoica:
- Realizacja Równościowych Zasad Horyzontalnych w FENG
- Realizacja Postanowień Karty Praw Podstawowych w FENG
- Realizacja Postanowień Konwencji o Prawach Osób Niepełnosprawnych w FENG
* poradniki opracowano dla krajowych programów FENG i FEnIKS, ale wiele treści ma charakter uniwersalny. Należy pamiętać o dostosowaniu do indywidualnych potrzeb konkretnych interwencji.
POLECAMY TAKŻE poradniki:
Przewodnik „Na drodze do równowagi”
POJĘCIOWNIK RÓWNOŚCIOWY
Słowa, które warto znać, i określenia, których warto używać, jeśli chcemy mówić i pisać językiem szacunku, znajdziesz w tych publikacjach:
- Pojeciownik rownościowy – aktualizacja 2024.pdf
- Etyka języka – FleishmanHillard. Poradnik „JAK MÓWIĆ I PISAĆ O GRUPACH NARAŻONYCH NA DYSKRYMINACJĘ. Etyka języka i odpowiedzialna komunikacja”
DOBRE PRAKTYKI i STANDARDY W SAMORZĄDACH
Gdyńskie standardy dostępności wydarzeń kulturalnych: Gdyńskie standardy dostępności wydarzeń kulturalnych – Gdynia to zestaw szczegółowych standardów dostępności architektonicznej, cyfrowej i komunikacyjnej odnoszących się do konkretnych typów wydarzeń, od spektakli, koncertów i projekcji filmowych, po warsztaty, wystawy, spacery czy konferencje.
Sopockie standardy obsługi osób LGBTQ; standardy usług miejskich przyjaznych osobom LGBT+
plakatyA3_standardy2
RAPORTY I BADANIA
(DO UZUPEŁNIENIA)
